Bir binaya girmek, çoğumuz için gündelik bir hareket. Tekerlekli sandalye kullanan, yürümekte zorlanan, yaşlı ya da görme engelli bir kişi için ise aynı giriş, doğru donatılmış bir asansör olmadan mümkün olmayabilir. Erişilebilirlik, insanların evine, işine ve kamu hizmetlerine ulaşabilmesinin ön şartıdır.
Engelli asansörü Adana'daki konutlar, apartmanlar, okullar ve kamu binaları için hem mevzuat hem de gündelik yaşam açısından önemli bir başlık. Bu rehberde standartları, çözüm türlerini ve karar sürecini bir asansör teknisyeni gözüyle özetliyoruz.
Engelli asansörü nedir?
Engelli asansörü, tekerlekli sandalye ve hareket kısıtı olan kullanıcıların rahatça kullanabilmesi için tasarlanan ya da donatılan asansördür. Burada iki ayrı durum vardır. Birincisi, kabini, kapısı, kumandası ve anons sistemi erişilebilirlik için baştan planlanan asansörlerdir. İkincisi, mevcut bir merdiven veya kot farkını aşmak için kurulan özel çözümlerdir.
Erişilebilir bir asansör genel olarak şunları içerir:
- Tekerlekli sandalyeyle girişe ve manevraya uygun kabin
- Rahat ulaşılabilen kabin butonları ve kat çağrı butonları
- Sesli anons ve görsel bilgilendirme
- Kullanıcıya destek olan tutamaklar
- Kapı kapanma süresinin güvenli ve rahat ayarlanması
Ürün seçeneklerimizi engelli asansörü sayfamızda, konut ve engelli çözümlerinin genel çerçevesini ise ev ve engelli asansörü hizmet sayfamızda bulabilirsiniz.
TS EN 81-70 ne anlatıyor?
TS EN 81-70, asansörlerin engelli ve hareket kısıtı olan kişilerin kullanımına uygunluğunu tanımlayan erişilebilirlik standardıdır. Standart, kabin butonlarının yüksekliği ve yerleşimi, sesli anons, tutamak gibi unsurları kapsar. Amaç, asansörün farklı ihtiyaçları olan herkes tarafından bağımsız olarak kullanılabilmesidir.
Standartlar birbirinden bağımsız çalışmaz. Yeni asansörlerin temel güvenlik gereklilikleri TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 ile tanımlanır. Ayrıca asansörlerin AB uyum çerçevesi 2014/33/AB direktifine dayanır. TS EN 81-70 bu bütünün erişilebilirlik tarafını tamamlar. Bir asansör teklifi alırken, ürünün TS EN 81-70'e uygun olarak donatıldığını yazılı olarak sormanızı öneririz.
Ölçülerin ayrıntısını bu yazıda yazmıyoruz. Çünkü doğru yöntem, standardın güncel metnini ve binanın kuyu ölçüsünü birlikte değerlendirip proje bazlı karar vermektir.
Konutlarda engelli asansörü Adana'da: hangi seçenekler var?
Konutlarda ihtiyaç genellikle iki biçimde çıkar. Ya bina zaten asansörlü ve erişilebilirlik iyileştirmesi gerekir, ya da asansörsüz bir apartmana ilk kez asansör eklenir.
Adana'da Seyhan ve Çukurova'daki eski apartmanlarda asansör bulunmayan binalar hâlâ vardır. Kentsel dönüşüm kapsamında yeniden yapılan binalarda ise erişilebilirliği baştan projeye dahil etmek çok daha kolaydır. Dönüşüm sürecindeki bir bina için asansör kuyusunu, kabin ölçüsünü ve giriş seviyesini projede doğru kurgulamak, sonradan yapılacak müdahalelerden çok daha ucuza gelir. Bu aşamada proje ve danışmanlık hizmetimiz işinize yarar.
Konut çözümleri şöyle sıralanabilir:
| Durum | Olası çözüm | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Yeni apartman | Erişilebilir yolcu asansörü | Proje aşamasında kabin ve kapı planı |
| Asansörsüz eski apartman | Dış cephe veya kuyu içi asansör | Yapısal uygunluk ve malikler kararı |
| Müstakil ev, villa | Ev asansörü, panoramik asansör | Kat sayısı ve yerleşim alanı |
| Birkaç basamaklı giriş | Engelli platformu | Platform tipi ve alan |
| Mevcut asansör dar | Modernizasyon, kabin ve kapı iyileştirmesi | Kuyu ölçüsü ve mevcut ekipman |
Bina içinde mevcut bir asansör varsa, kabin kapısı, kumanda ve anons gibi unsurlar modernizasyon ile erişilebilirliğe yaklaştırılabilir. Villa ve müstakil evler için panoramik asansör seçenekleri de estetik bir çözüm sunar.
Engelli platformu ne zaman uygun?
Engelli platformu, kısa kot farklarını ya da az sayıda basamağı aşmak için kullanılan özel bir yükseltme ekipmanıdır. Bina girişindeki birkaç basamak, bahçe girişi veya mağaza önü gibi durumlarda tam boyutlu bir asansör yerine platform tercih edilebilir.
Platform seçerken şunları sorgulamak gerekir:
- Aşılması gereken yükseklik nedir?
- Platform dış mekanda mı, iç mekanda mı çalışacak?
- Kullanıcı tekerlekli sandalye mi kullanıyor, yoksa yürüme güçlüğü mü var?
- Platform tek bir kullanıcıya mı hizmet edecek, birçok kişi tarafından mı kullanılacak?
- Çevre koşulları platformu etkiler mi?
Adana'nın sıcak güneşi ve yazın uzun süren nemli havası dış mekan platformlarında bileşenlerin dayanımını önemli kılar. Dış ortama kurulan ekipmanın koruma ve boya kalitesi, uzun vadede bakım ihtiyacını etkiler. Tek bir çözüm tüm ihtiyaçlara yetmez. Keşifte alanı gördükten sonra doğru ürünü birlikte seçeriz.
Kamu binalarında erişilebilirlik
Okullar, sağlık kuruluşları, belediye hizmet binaları, adliyeler ve kamuya açık diğer yapılar, her kesimden vatandaşın hizmete ulaşabilmesi gereken yerlerdir. Türkiye'de erişilebilirlik mevzuatı kamu binaları ve umuma açık yerler için bu hedefi öngörür. Burada kritik olan, giriş kotundan kabine, kabinden kat çıkışına kadar kesintisiz bir erişim zinciri kurulmasıdır.
Kamu binalarında kontrol edilecek noktalar:
- Giriş katından asansöre ulaşan yolun engelsiz olması
- Asansörde TS EN 81-70'e uygun kabin donanımı
- Sesli ve görsel bilgilendirme sistemlerinin çalışır durumda olması
- Arıza durumunda hizmetin aksamaması için yedek planın bulunması
- Düzenli bakım ve periyodik kontrolün aksatılmaması
Her binanın ilgili idaresi veya işletmecisi, mevzuat çerçevesinde asansörün güvenli çalışmasını sağlamakla yükümlüdür. Kamu kuruluşları ve özel işletmeler için yapılan işlerde, projenin ilgili kurumların onay süreçlerine uygun ilerlemesi gerekir. Bu konuda danışmanlık desteği veriyoruz.
Doğru çözümü seçmek için keşifte neye bakılır?
Erişilebilirlik projelerinde her bina farklıdır. Keşif sırasında şu başlıkları birlikte değerlendiririz:
- Giriş katı ile zemin kat arasındaki kot farkı ve rampa imkanı
- Kuyu veya yerleşim için ayrılabilecek alan
- Binanın taşıyıcı yapısı ve dış cephe durumu
- Kullanıcıların ihtiyacı: tekerlekli sandalye, baston, yaşlı kullanıcı veya refakatçi
- Binanın günlük kullanım yoğunluğu
- Bakım ve servis erişimi
Bu bilgiler ışığında yolcu asansörü, panoramik asansör, ev asansörü ya da engelli platformu arasında bir öneri sunarız. Kuyu açmak imkansızsa makine dairesiz asansör gibi alan tasarrufu sağlayan seçenekler de gündeme gelir. Makine dairesi için ayrı bir oda gerekmediğinden, dar binalarda uygulanabilirliği artar.
Apartman ve sitelerde bu kararın bir de yönetim ayağı vardır. Asansör giderleri kat mülkiyetinde ortak gider olduğundan, yönetici ve kat malikleri ortak bir karar alır. Kentsel dönüşüm ya da yenileme planı olan binalarda, asansör ve erişilebilirlik başlığını proje aşamasında masaya koymak en doğru yöntemdir.
Bakım, kontrol ve işletme
Erişilebilir bir asansör için bakım ayrı bir önem taşır. Çünkü bu asansörü kullanan kişilerin başka seçeneği çoğu zaman yoktur. Arızalı bir asansör, sıradan bir kullanıcıyı merdivene yönlendirir. Engelli bir kullanıcıyı ise binanın dışında bırakır.
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre bakım ayda en az bir kez, TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi'ne sahip yetkili servis tarafından yapılır. Bina sorumlusu, asansörün güvenli çalışmasını sağlamak, bakım sözleşmesi yapmak, bakım ücretini ödemek ve tehlikeli durumları servise bildirmekle yükümlüdür. Yılda en az bir kez periyodik kontrol yapılır. Bu kontrolü, belediyeyle protokolü olan A tipi muayene kuruluşu gerçekleştirir.
Anons sistemi, buton aydınlatması ve kapı sensörleri gibi erişilebilirlik donanımları bakımda ayrıca kontrol edilmelidir. Bu detayları sözleşmede yazılı hale getirmenizi öneririz.
Kabin içi donanım: gündelik kullanımı kolaylaştıran ayrıntılar
Erişilebilirlik çoğu zaman küçük ayrıntılarda belli olur. Butonların rahat okunması ve basılması, kabinde kat bilgisinin sesli verilmesi, tutamağın doğru konumda bulunması ve kapıların kullanıcıya yeterli süre tanıması bu ayrıntılardandır. Görme engelli bir kullanıcı için sesli anons, tekerlekli sandalye kullanan biri için buton konumu, yaşlı bir kullanıcı için tutamak belirleyicidir. TS EN 81-70 bu unsurların hepsini tek bir çerçevede toplar.
Mevcut asansörlerde bu donanımın bir kısmı sonradan eklenebilir. Ancak kabin ölçüsü gibi yapısal unsurlar kuyuya bağlı olduğundan her zaman değiştirilemez. Bu nedenle erişilebilirlik hedefi olan her projede önce mevcut durumun tespiti gerekir. Ev tipi uygulamalar için ev ve engelli asansörü sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Engelli asansörü Adana'da normal asansörden nasıl ayrılır?
Engelli asansörü, kabin boyutu, kumanda yerleşimi, sesli anons ve tutamak gibi unsurlarıyla erişilebilirlik gereklerine göre tasarlanır. Bu unsurlar TS EN 81-70 kapsamında tanımlanır. Normal bir asansörde bu donanımın tamamı bulunmayabilir.
Apartmana sonradan engelli asansörü yapılabilir mi?
Çoğu durumda yapılabilir ancak yapısal uygunluk, kuyu alanı ve kat malikleri arasındaki karar süreci belirleyicidir. Keşifte teknik imkanı değerlendirir, uygulanabilir seçenekleri sunarız. Karar sürecinde yönetim planınıza ve gerekirse hukuk danışmanınıza başvurmanızı öneririz.
Engelli platformu ile asansör arasında nasıl seçim yapılır?
Aşılacak kot farkı, kullanım sıklığı ve alan seçimi belirleyicidir. Birkaç basamaklık kot farklarında platform pratik olabilir. Birden fazla kat için ise asansör daha uygundur.
Mevcut asansörümü erişilebilir hale getirebilir miyim?
Kısmen mümkündür. Kabin kumanda paneli, anons sistemi ve kapı ayarları gibi unsurlar modernizasyonla güncellenebilir. Kabin boyutu kuyu ile sınırlı olduğundan, bu sınırı keşifte birlikte değerlendiririz.
Sonuç
Erişilebilir bir asansör, doğru standart, doğru kabin donanımı, uygun ürün seçimi ve düzenli bakımın birleşimidir. TS EN 81-70 bu yapının erişilebilirlik tarafını tanımlar. Konutlarda, kentsel dönüşüm projelerinde ve kamu binalarında bu konuyu erkenden planlamak hem maliyeti hem de sonradan çıkabilecek sorunları azaltır.
Sonhas Asansör olarak Adana'daki konut ve kamu binaları için ücretsiz keşif yapıyor, engelli asansörü ve engelli platformu çözümlerini binanıza göre birlikte belirliyoruz. İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.